EEN GOUDEN VLOER

Museum Hilversum had begin 2015 een expositie met de titel ‘Show me the News’.
Een expositie over de ontwikkeling van nieuwsdecors van zowel de NOS als RTL4.
Govert Muijs en ik hebben jaren geleden voor RTL4 een nieuwsdecor ontworpen en gebouwd.
Als voorbereiding op de tentoonstelling werden we uitgenodigd langs te komen om iets te vertellen over onze ervaringen en te overleggen wat we nog aan materiaal beschikbaar hadden.
Deze bijzonder gezellige middag werd een aaneenschakeling van sappige herinneringen.
Govert en ik hadden elkaar tot op dat moment al jaren niet meer gezien.
We pakten de draad moeiteloos weer op en onze verhalen rolden over elkaar heen.
Liselotte Doeswijk schreef over onze ervaringen een artikel.


Show me the news: een gouden vloer

Posted on 17 maart 2015 by Liselotte Doeswijk

Rijko begint in 1982 als vormgever in de theaterwereld in Groningen en raakt als snel via theater betrokken bij televisie. In 1985 werkt hij als setdresser en rekwisiteur mee aan de tv-productie Carte Blanche (VARA) en in 1987 ontwerpt hij de karakters en ontwerpt en bouwt hij het decor voor kinderserie Pompy de Robodoll (Veronica). Tussendoor gaat hij ook als freelancer bij NOB decor aan de slag. Govert werkt deze periode als freelance decorateur onder andere bij NOB Decor en de Ahoy hallen. In ’89 werken ze voor het eerst nauw samen en bij het ontwerp en de bouw van een decor voor de speelfilm Wilde harten (Jindra Markus).

De twee worden viavia door de regisseur van RTL Nieuws benaderd. Kunnen ze zijn ideeën over een nieuwe vormgeving omzetten in een decorontwerp? Het moet strakker en moderner, het achterdoek van het eerste seizoen leidde de kijkers volgens een onderzoek erg af. Er moeten andere kleuren komen, namelijk goudgeel, de kleur van het RTL-logo en blauw, betrouwbaar en objectief. De lat ligt erg hoog, de ontwerpers krijgen te horen dat het decor járen moet kunnen, het mag geen onderhoud nodig hebben. Alles moet kwalitatief perfect zijn. Het is voor Rijko en Govert het eerste televisiedecor, maar ze nemen de opdracht graag aan. Het gaat immers om een prestigieus dagelijks programma, het paradepaardje van RTL.

Rijko neemt het decor en de algemene vormgeving voor zijn rekening, met als zwaartepunt de desk. De oude desk was, net als het achterdoek, vrij vol. Er stond een pc-monitor op en verder lagen er her en der stapels papier, telefoons en wat al niet meer. Bovendien was de tafel op zichzelf erg massief en niet erg fraai om te zien. Dat moest helemaal anders. Rijko ontwerpt een elegante desk met een v-vormig blad wat aan beide zijden zweeft.

Een sterke wens van de regisseur is om het programma te openen met een ‘rijder’ en zoom van een studiototaal naar een medium close-up van de presentatoren. De vloer komt daarbij in beeld en het decor kan daarom niet op praks gebouwd worden. De studiovloer wordt dus de vloer van het decor. Dat is gezien de hoge kwaliteitseisen lastig. De decorverf die men normaliter voor vloeren gebruikt, zijn niet ontwikkeld om jaren mee te gaan, want in de regel is het voor een televisieprogramma in een paar opnamedagen al gedaan. Muijs en Koning moeten dus uitwijken naar andere leveranciers. Ze kiezen samen met de regisseur een goudgele kleur, een zogenaamde ‘satin’, met een glimmer. De desk en de pilaren in het decor zijn in principe dezelfde kleur geel, maar wel met een ander merk verf. Rijko en Govert testen en vergelijken van te voren de twee gele verfsoorten uitgebreid op camera.

Govert werkt met name aan de skyline. De skyline uit het eerdere decor komt terug, maar wel in een hele andere stijl en op een hele andere manier. Muijs schildert zijn geabstraheerde gebouwen op twee doorzichtige platen plexiglas en op het achterdoek. Als je recht voor de twee platen staat vallen gebouwen en accentuerende lijnen samen, maar van een ander perspectief krijgt het beeld diepte. Dat effect is gedaan met het oog op de eerder genoemde ‘rijder’ voor de opening van het programma, maar ook als de presentatoren in medium-close zijn, geeft het net een beetje diepte aan het beeld. Govert schildert een aantal extra platen en er worden extra set bevestigingspalen gemaakt voor een mobiele set en een set in Den Haag.

Het ombouwen van de studio moet uiteraard binnen zo kort mogelijke tijd gebeuren, de nieuwsuitzendingen moeten zo snel mogelijk weer vanuit deze studio hervat worden. Het schilderen en drogen van de vloer kost uiteraard veel tijd. En ook het bevestigen van de palen waar de platen met de skyline in komen, direct in de betonnen studiovloer, is een grote klus. Rijko, Govert en een klein team medewerkers werken een dag en een nacht door.

Aanvankelijk is iedereen lovend over het decor, maar na niet al te lange tijd slaat de stemming helemaal om. Rijko en Govert worden door de directie op het matje geroepen. De kleur van de pilaren, desk en de vloer zijn niet gelijk. De satijnen glans in de verf spiegelt te veel en de belichters kunnen er niet mee uit de voeten (dat de studio erg laag is, maakt het er voor de belichters niet makkelijker op). Het is volgens de opdrachtgevers helemaal mis. Rijko en Govert vermoeden achteraf dat er misschien meer aan de hand was wat kan verklaren waarom de stemming over het eerst bejubelde decor zo plotseling omsloeg. Misschien had het iets te maken met het feit dat ze ‘van buiten’ kwamen, misschien was de regisseur in ongenade gevallen of waren er in het proces mensen geweest die zich gepasseerd hadden gevoeld.

Rijko en Govert zijn dan ook niet verbaasd dat het decor geen járen, maar slechts één seizoen blijft staan. Toch is dit RTL Nieuws-decor daarmee niet uitzonderlijk. Ook het eerste decor ging immers maar één seizoen mee en ook de decors daarna (tot 1998) hielden het allemaal niet zo heel veel langer uit. Die omloopsnelheid duidt wellicht op kinderziektes bij de nieuwe zender, onzekerheid over de juiste vorm en toon, of een groot verloop van medewerkers. Het zal dus, zoals Rijko en Govert stellen, zeker niet alleen aan de decors hebben gelegen.

RTL4 Jeroen Pauw